Jak rozmnaża się żubr

 
Okres godowy trwa od lipca do września, kiedy u krowy występuje ruja.

Podczas rui krowa zazwyczaj nie wykazuje żadnych specyficznych objawów, natomiast byki w tym czasie wzmagają swoją aktywność, demonstrując swą siłę. Niszczą młode drzewa, wyrywają ich korzenie, łamią gałęzie, rozgrzebują ziemię racicami i tarzają się.

Byk towarzyszy krowie w rui przez okres 2-3 dni. Taka para znajduje się najczęściej na skraju grupy. Asystujący krowie byk stoi najczęściej obok niej, liże boki, kark i szyje, obwąchuje zewnętrzne narządy płciowe. Od czasu do czasu wydaje niski głos i podnosi głowę do góry. W pierwszym dniu próby skoku na krowę kończą się niepowodzeniem, dopiero po jednym lub dwóch dniach możliwa jest kopulacja.

Byk zubra z krowamiByk żubra w towarzystwie dwóch samic (fot.Mieczysław Hławiczka)

Ciąża trwa od 254 do 277 dni. U samicy żubra jest bardzo trudna do zaobserwowania. Krótko przed porodem samica odchodzi od stada, szukając ustronnego i cichego miejsca, gdzie może urodzić młode. W ośrodkach zamkniętych pierwsze porody notuje się już w kwietniu i mogą trwać do grudnia. Na wolności najwięcej młodych rodzi się od maja do lipca.

Rodzi się jedno młode (bliźniaki stwierdzono tylko trzy razy). Cielę wstaje już 30 minut po porodzie, a po godzinie próbuje ssać mleko matki. Pokarm roślinny zaczynają jeść po ok. 20 dniach. Okres laktacji  trwa od 6 do 8 miesięcy. Wzrost rogów rozpoczyna się w jesieni pierwszego roku życia. Młode przebywają z matką najczęściej rok, ale może się zdarzyć, że towarzyszą jej przez okres dwóch lat, nawet, gdy urodzi się drugie cielę. Samice rodzą zazwyczaj jedno cielę co dwa lata.

Samica żubra z młodymSamica żubra z młodym (fot.Mieczysław Hławiczka)

Dojrzałość płciową  samce osiągają w wieku 2-3 lat, jednak do rozrodu dopuszczane są przez starsze byki dopiero w wieku ok. 6 lat, kiedy mogą z nimi konkurować siłowo. Samice dojrzewają w 3 roku życia, a pierwsze cielę rodzą najczęściej rok później. Pełny rozwój fizyczny samce osiągają w wieku 8 lat, krowy w wieku 4-5 lat.
 
Najdłużej żyjący byk miał 23 lata, a krowa 26.

Żubry nie mają naturalnych wrogów. Wyjątkowo zdarzają się ataki wilków lub rysia na cielęta, a w Bieszczadach ataki niedźwiedzia.

Od 1971 roku liczebność populacji żubra w Puszczy Białowieskiej jest regulowana. Nadliczbowe osobniki odławia się i przewozi do innych hodowli, bądź eliminuje drogą odstrzałów selekcyjnych sztuki chore i ułomne.