Aby osobiście spotkać żubra na wolności potrzeba dużo szczęścia i umiejętności, ponieważ należy on do zwierząt bardzo płochliwych. O wiele łatwiej zatem jest znaleść jedynie ślady obecności żubra, a potrzeba do tego tylko trochę cierpliwości i spostrzegawczości. Dlatego poniżej przedstawiam kilka wskazówek jak rozpoznać, że w danym miejscu był lub przechodził żubr.

Tropy

Tropy żubra to odbicie pary racic w ziemi lub śniegu. Tropy dorosłego żubra są największymi tropami wszystkich wolno żyjących parzystokopytnych w naszych lasach. Jest zwierzęciem ciężkim, dlatego ślady jego racic bardzo dobrze odbijają się we wszystkich rodzajach podłoży.

Trop w stępie

Trop w kłusie i galopie

Na odbicie w podłożu pojedynczej kończyny żubra składają się zawsze racice. W kłusie i galopie do odbicia racic dołączają się odbicia raciczek. Wielkość tropu zależy od płci i wieku.

Trop w stępie

Wielkość racic przedniej kończyny dorosłego byka dochodzi do 18 cm. długości i 15 cm. szerokości. U samic są o kilka centymetrów mniejsze. Tylne racice są zawsze mniejsze od przednich i zostawiają słabsze odciski. Odbicia raciczek wyraźnie widać, gdy zwierzę poruszało się szybko, po miękkim podłożu. Aby rozróżnić odcisk kończyny lewej od prawej należy zwrócić uwagę na zewnętrzną racicę, która jest zazwyczaj trochę dłuższa i większa.

Trop w kłusie

Trop w stępie

Długość kroku w stępie wynosi u dorosłego żubra około 1 metra. Ślady tylnych racic (mniejszych) są kilka centymetrów za śladem przednich (większych).

Długość kroku w kłusie wynosi około 1,5 metra. Ślady tylnych racic pokrywają się ze śladami przednich. Widać również ślady raciczek. W galopie wszystkie kończyny pozostawiają osobne ślady.

Ślady żerowania

Aby zauważyć ślady żerowania musimy zwrócić uwagę na krzewy i drzewa. Ślady skubania liści i gałązek zasadniczo nie różnią się od tych pozostawionych przez inne zwierzęta kopytne. Należy zwrócić szczególną uwagę na obgryzioną korę pni. Żubry jako jedyne obgryzają ją u nasady pnia. W okolicy takiego drzewa zauważyć można również rozgrzebany mech i ściółkę.

Odchody

Świeże odchody

Stare odchody

Nie jest to najprzyjemniejszy obiekt badań tropiciela, ale w wyjątkowych okolicznościach (np. gdy brak tropów) bardzo przydatny. Odchody żubra przypominają odchody bydła, mają postać niekształtnej bryły. Latem są rzadkie, zimą bardziej zwarte. Mają ciemne zabarwienie i mogą zawierać resztki roślin.

Inne ślady

Obtarte drzewo

Miejsca, w których odpoczywały żubry, można poznać po wygniecionych w trawie legowiskach sięgających 1,5 metra długości. W pobliżu legowisk można zauważyć drzewa z obdartą korą i resztkami sierści pozostawionej w trakcie „czochrania” się zwierząt, w języku łowieckim zwane „malowaniem drzewa”. Również charakterystyczne dla żubrów są podobnej wielkości zagłębienia w piasku, w których zwierzęta tarzały się. Miejsce to w języku łowieckim nazywane jest kupryskiem. Żubry tarzają się tylko w suchej ziemi lub piasku, nigdy w błocie. W trakcie rui (tj. od lipca do września) byki łamią małe drzewka, wyrywają krzewy i rozgrzebują ziemię racicami.

Powodzenia w poszukiwaniach!

Zobacz gdzie w Polsce można spotkać żubry!

Na podstawie Śladami zwierząt Jerzego Romanowskiego, PWRiL 1999