Etymologia, czyli o pochodzeniu słowa Żubr

Etymologia to dziedzina językoznawstwa, której zadaniem jest ustalanie pochodzenia, czasu i sposobu powstania wyrazu, podanie uzasadnienienia jego pierwotnej budowy głoskowej, słowotwórczej i najstarszego znaczenia oraz pokazanie kolejnych zmian znaczeniowych.

Słowo żubr jest prasłowem, czyli pochodzi z języka prasłowiańskiego. Jest to mylnie odmazurzony wyraz, z pierwotnego zubr i ząbrz (u i ą stale się wymieniają). Obecność w nazwach miejscowych dowodzi, że żył na całym terenie dawnych ziem polskich (np. Zembrowo, Zębrze). Na Litwie nazywano go stumbras, a w Prusach wissambers. W XV wieku obcego tygrysa tłumaczono najdowolniej ząbrzem, nie mając o tygrysie wyobrażenia. W „Murmeljuszach” (dawnych słownikach) na hasło »tygrys« pojawia się zambr i zubr.

Na podstawie Słownika etymologicznego języka polskiego Aleksandra Brücknera, 1970